Nghiên cứu ứng dụng phương pháp vi phẫu thắt giãn tĩnh mạch tinh trong điều trị vô sinh nam

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp vi phẫu thắt giãn tĩnh mạch tinh trong điều trị vô sinh nam

Luận án Nghiên cứu ứng dụng phương pháp vi phẫu thắt giãn tĩnh mạch tinh trong điều trị vô sinh nam.Theo Tổ chức y tế thế giới (WHO), một cặp nam nữ không thể có thai sau một năm quan hệ tình dục ổn định không dùng biện pháp tránh thai nào, được coi là vô sinh (hiếm muộn) [1]. Nguyên nhân gây vô sinh có thể từ phía người nam giới, có thể từ phía người phụ nữ và cũng có thể do cả hai người.

Theo thống kê, tỉ lệ vô sinh nói chung là 15% và khoảng 50% các trường hợp này có nguyên nhân từ phía người nam giới. Trong đó, nam giới là nguyên nhân chính ở 10 – 20% các trường hợp và chỉ là một phần nguyên nhân ở 30 – 40% trường hợp khác [2]. Một người nam giới được coi là vô sinh khi người đó không có khả năng làm người phụ nữ có thai sau một năm mong con, có quan hệ tình dục đều đặn, không dùng biện pháp tránh thai và sau khi đã loại trừ các yếu tố từ phía người phụ nữ. Khoảng 60 – 70% các trường hợp vô sinh nam giới có thể tìm thấy nguyên nhân, số còn lại không tìm thấy nguyên nhân cụ thể nên gọi là vô sinh nam không rõ nguyên nhân [3].
Có nhiều nguyên nhân gây vô sinh liên quan đến người nam giới như các nguyên nhân viêm nhiễm đường sinh dục, các bệnh ác tính, rối loạn nội tiết tố, giãn tĩnh mạch tinh (TMT), bất thường về gen, rối loạn miễn dịch, suy sinh dục, các dị tật bẩm sinh đường tiết niệu sinh dục nam…. Trong đó, giãn TMT là một trong các nguyên nhân gây vô sinh ở nam giới phổ biến và có thể điều trị được. Các nghiên cứu cho thấy tỉ lệ giãn TMT chiếm 19 – 41% các trường hợp nam vô sinh nguyên phát (vô sinh I) và 45 – 84% các trường hợp vô sinh thứ phát (vô sinh II) [4]. Phẫu thuật thắt TMT giãn làm cải thiện khả năng sinh sản của nam giới. Sau phẫu thuật (PT), tỉ lệ cải thiện các thông số tinh dịch đồ đạt 60 – 70% và tỉ lệ có thai tự nhiên lên tới 50% [5].
Có nhiều phương pháp điều trị giãn TMT như PT mở kinh điển, PT nội soi, can thiệp mạch qua da và vi phẫu thắt TMT. Tuy các phương pháp này có2 tỉ lệ thành công tương đương nhau nhưng các biến chứng và hiệu quả đối với chức năng sinh sản của nam giới lại khác nhau. Trong đó, vi phẫu thắt TMT vẫn được cho là phương pháp có nhiều ưu điểm do hạn chế được tối đa các biến chứng và có hiệu quả trong việc cải thiện chức năng sinh sản của nam giới [6].
Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về hiệu quả của vi phẫu thắt TMT đối với chức năng sinh sản của nam giới [7], [8], [9], [10]. Tuy nhiên, các kết quả thu được vẫn chưa thống nhất. Trong khi nhiều tác giả cho rằng PT làm tăng tỉ lệ có thai tự nhiên và cải thiện các thông số tinh dịch thì một số tác giả khác lại đưa ra các ý kiến ngược lại. Tại Việt Nam, đã có báo cáo về kết quả PT điều trị giãn TMT [11], [12], [13]. Tuy nhiên, hầu hết những nghiên cứu này chỉ là hồi cứu, cỡ mẫu nhỏ và đánh giá kết quả ngắn hạn của PT đối với sự thay đổi một số thông số tinh dịch mà chưa nghiên cứu sâu về tỉ lệ có thai cũng như sự cải thiện chức năng sinh sản.
Trên cơ sở thực tiễn đó, chúng tôi tiến hành đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng phương pháp vi phẫu thắt giãn tĩnh mạch tinh trong điều trị vô sinh nam” nhằm các mục tiêu:
1. Mô tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của những bệnh nhân vô sinh nam có giãn tĩnh mạch tinh.
2. Đánh giá kết quả vi phẫu thắt giãn tĩnh mạch tinh trong điều trị vô sinh nam.
3. Phân tích mối liên quan của một số yếu tố liên quan với tỉ lệ có thai tự nhiên

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ
1. Nguyễn Hoài Bắc, Bùi Cảnh Vin (2017).Tác dụng của vi phẫu thắt tĩnh mạch lên độ phân mảnh DNA của tinh trùng ở những bệnh nhân vô sinh do giãn tĩnh mạch tinh. Nghiên cứu Y học 106 (1), 137-146.
2. Nguyễn Hoài Bắc, Hoàng Long (2017). Tác động của vi phẫu thắt tĩnh mạch tinh giãn lên các thông số tinh dịch đồ ở những bệnh nhân giãn tĩnh mạch tinh. Nghiên cứu Y học 107 (2), 112-120

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ …………………………………………………………………………………….. 1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ………………………………………………. 3
1.1. Những vấn đề giải phẫu liên quan đến bệnh lý giãn tĩnh mạch tinh và
phẫu thuật thắt tĩnh mạch tinh giãn……………………………………………… 3
1.1.1. Giải phẫu động mạch tinh hoàn ……………………………………………… 3
1.1.2. Giải phẫu hệ tĩnh mạch sinh dục ở nam giới ……………………………. 5
1.1.3. Giải phẫu thừng tinh dưới kính vi phẫu…………………………………… 9
1.2. Cơ chế sinh lý bệnh của giãn tĩnh mạch tinh ………………………………… 11
1.2.1. Giả thuyết về giải phẫu ……………………………………………………….. 11
1.2.2. Giả thuyết về sự khiếm khuyết van tĩnh mạch………………………… 12
1.2.3. Giả thuyết về sự chèn ép từ bên ngoài…………………………………… 12
1.3. Chẩn đoán giãn tĩnh mạch tinh …………………………………………………… 12
1.3.1. Khám lâm sàng…………………………………………………………………… 12
1.3.2. Siêu âm Doppler màu………………………………………………………….. 14
1.3.3. Chụp mạch ………………………………………………………………………… 17
1.4. Cơ chế gây vô sinh trong bệnh lý giãn tĩnh mạch tinh …………………… 19
1.4.1. Thay đổi về nhiệt độ trong tinh hoàn…………………………………….. 19
1.4.2. Thay đổi áp lực trong tĩnh mạch tinh…………………………………….. 20
1.4.3. Sự trào ngược các sản phẩm chuyển hóa gây độc vào tĩnh mạch tinh… 20
1.4.4. Sự rối loạn quá trình sản xuất các nội tiết tố sinh dục……………… 21
1.4.5. Stress ô xy hóa tế bào trong bệnh lý giãn tĩnh mạch tinh …………. 22
1.4.6. Tổn thương DNA của tinh trùng và quá trình chết sinh học trong
giãn tĩnh mạch tinh …………………………………………………………….. 24
1.5. Các phương pháp ngoại khoa điều trị giãn tĩnh mạch tinh……………… 241.5.1. Chỉ định phẫu thuật thắt tĩnh mạch tinh ……………………………….. 24
1.5.2. Các phương pháp phẫu thuật điều trị giãn tĩnh mạch tinh………… 25
1.5.3. Thắt tĩnh mạch tinh một bên hay hai bên……………………………….. 32
1.6. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước về mối liên quan giữa giãn
tĩnh mạch tinh và chức năng sinh sản của nam giới ……………………… 33
1.6.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới………………………………………… 33
1.6.2. Tình hình nghiên cứu trong nước………………………………………….. 35
1.6.3. Những vấn đề còn tồn tại cần phải giải quyết trong những nghiên
cứu tiếp theo………………………………………………………………………. 37
CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …….. 38
2.1. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu ……………………………………….. 38
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn……………………………………………………………. 38
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ ……………………………………………………………… 38
2.2. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………………………. 40
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu…………………………………………………………….. 40
2.2.2. Cỡ mẫu ……………………………………………………………………………… 40
2.2.3. Chọn mẫu ………………………………………………………………………….. 40
2.2.4. Quy trình xét nghiệm và phương tiện nghiên cứu …………………… 41
2.2.5. Quy trình chẩn đoán……………………………………………………………. 44
2.2.6. Quy trình điều trị giãn tĩnh mạch tinh bằng vi phẫu………………… 45
2.2.7. Theo dõi sau phẫu thuật và đánh giá kết quả………………………….. 49
2.2.8. Một số khái niệm dùng trong nghiên cứu ………………………………. 50
2.2.9. Các biến số và chỉ số nghiên cứu………………………………………….. 52
2.3. Xử lý số liệu…………………………………………………………………………….. 57
2.4. Đạo đức nghiên cứu ………………………………………………………………….. 58
CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ……………………………………………………………………. 623.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của nhóm bệnh nhân vô sinh có
giãn tĩnh mạch tinh…………………………………………………………………… 62
3.1.1. Đặc điểm lâm sàng của nhóm nghiên cứu ……………………………… 62
3.1.2. Đặc điểm cận lâm sàng của nhóm nghiên cứu………………………… 65
3.2. Kết quả vi phẫu thắt tĩnh mạch tinh điều trị vô sinh nam……………….. 72
3.2.1. Kết quả vi phẫu điều trị giãn tĩnh mạch tinh…………………………… 72
3.2.2. Kết quả điều trị vô sinh nam ………………………………………………… 78
3.3. Mối liên quan và giá trị tiên lượng giữa một số yếu tố trước và sau vi
phẫu thắt tĩnh mạch tinh với xác suất có thai tự nhiên ………………….. 84
3.3.1. Mối liên quan giữa một số yếu tố trước và sau PT với xác suất có
thai tự nhiên theo thời gian ………………………………………………….. 85
3.3.2. Mối liên quan giữa một số yếu tố trước và sau phẫu thuật với xác
suất có thai tự nhiên theo mô hình hồi quy Cox……………………… 91
3.3.3. Giá trị tiên lượng có thai của một số yếu tố trước phẫu thuật …… 93
CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN …………………………………………………………………. 95
4.1. Về đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của nhóm bệnh nhân nghiên cứu95
4.1.1. Đặc điểm chung của nhóm bệnh nhân …………………………………… 95
4.1.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của nhóm bệnh nhân……….. 96
4.2. Về kết quả vi phẫu thắt tĩnh mạch tinh ………………………………………. 105
4.2.1. Kết quả điều trị giãn tĩnh mạch tinh…………………………………….. 105
4.2.2. Kết quả điều trị vô sinh nam ………………………………………………. 114
4.3. Một số yếu tố liên quan đến xác suất có thai và giá trị tiên lượng có
thai của một số yếu tố trước phẫu thuật…………………………………….. 125
KẾT LUẬN …………………………………………………………………………………….. 132
KIẾN NGHỊ……………………………………………………………………………………. 134
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Nguồn: https://luanvanyhoc.com

Leave a Comment