1/ ĐỊNH NGHĨA

  • Suy hô hấp là tình trạng không đủ Oxy đi từ phổi vào máu. Các cơ quan của bạn như tim, não cần máu giàu Oxy để hoạt động tốt.
  • Suy hô hấp cũng có thể xảy ra khi phổi không thải được CO2 từ máu. Quá nhiều CO2 trong máu có thể gây hại cho các cơ quan của bạn.
  • Cả 2 vấn đề này – là nồng độ O2 thấp và nồng độ CO2 cao trong máu – có thể xảy ra cùng một lúc.
  • Các bệnh lý và tình trạng ảnh hưởng đến tình trạng hô hấp của bạn, có thể gây suy hô hấp. Ví dụ như COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) và tổn thương cột sống. COPD ngăn chặn trao đổi khí của phổi. Chấn thương tủy sống có thể tổn thương dây thần kinh kiểm soát hô hấp.

2/ TỔNG QUAN

  • Để hiểu về suy hô hấp, bạn phải hiểu phổi hoạt động như thế nào. Khi bạn hít thở, không khí đi qua mũi và miệng đến khí quản của bạn. Sau đó đến các túi khí của phổi. Những túi khí đó được gọi là phế nang.
  • Các mạch máu nhỏ được gọi là mao mạch chạy xuyên qua các thành của phế nang. Khi không khí đến các túi khí, Oxy từ không khí sẽ đi qua thành phế nang và vào máu. Cùng lúc đó, Carbon Dioxide từ máu sẽ đi vào phế nang. Quá trình này được gọi là trao đổi khí.
  • Trong suy hô hấp, tình trạng trao đổi khí bị suy yếu.
  • Suy hô hấp có thể là cấp tính (trong thời gian ngắn) hoặc cũng có thể là mạn tính (thời gian dài). Suy hô hấp có thể diễn tiến nhanh chóng và cần phải cấp cứu. Suy hô hấp mạn tiến triển chậm hơn và lâu hơn.
  • Triệu chứng cơ năng và thực thể của suy hô hấp có thể bao gồm khó thở, thở nhanh và đói không khí (cảm giác như bạn thở không đủ không khí). Ở những trường hợp nặng, có thể xuất hiện tím ở da, môi, đầu ngón tay, rối loạn tri giác hoặc buồn ngủ.
  • Một trong những mục tiêu chính điều trị suy hô hấp là đưa Oxy đến phổi và các cơ quan khác, và loại bỏ khí CO2 khỏi cơ thể. Mục tiêu khác nữa là điều trị bệnh nền.
  • Suy hô hấp cấp thường được điều trị tại khoa ICU. Suy hô hấp mạn thường được điều trị tại nhà hoặc tại trung tâm chăm sóc dài hạn.

3/ TIÊN LƯỢNG

  • Phụ thuộc vào độ nghiêm trọng của bệnh nền, độ nhanh chóng của điều trị ban đầu, và sức khỏe tổng thể.
  • Những người mắc bệnh phổi nghiêm trọng cần hỗ trợ hô hấp liên tục như Oxy liệu pháp hoặc máy thở – nó thổi không khí hoặc không khí giàu Oxy vào phổi bạn.

4/ TÊN GỌI KHÁC

  • Khi suy hô hấp làm cho Oxy máu thấp được gọi là suy hô hấp thiếu Oxy máu.
  • Khi suy hô hấp gây ra CO2 máu cao được gọi là suy hô hấp tăng CO2 máu.

5/ NGUYÊN NHÂN

  • Bệnh và tình trạng ảnh hưởng đến sự thông khí đều có thể gây ra suy hô hấp. Những rối loạn có thể ảnh hưởng đến cơ, thần kinh, xương hoặc mô hỗ trợ hô hấp hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến phổi.
  • Khi hô hấp bị gián đoạn, phổi của bạn không dễ dàng vận chuyển Oxy từ phổi vào máu và loại bỏ CO2 ra khỏi cơ thể. Điều này làm cho nồng độ Oxy thấp hoặc CO2 cao trong máu hoặc cả hai.
  • Suy hô hấp có thể là kết quả của:
    • Tình trạng ảnh hưởng đến thần kinh, cơ điều khiển hô hấp. Ví dụ như teo cơ, xơ cứng teo cơ một bên (Amyotrophic Lateral Sclerosis ALS), tổn thương cột sống và đột quỵ.
    • Tổn thương mô và xương sườn quanh phổi. Tổn thương lồng ngực cũng có thể gây suy hô hấp.
    • Vấn đề của cột sống như là vẹo cột sống. Tình trạng này ảnh hưởng đến xương và cơ dùng để hô hấp.
    • Quá liều thuốc và rượu ảnh hưởng đến trung tâm điều khiển hô hấp của não bộ. Thở chậm và nông hơn.
    • Bệnh phổi như là COPD, viêm phổi, ARDS, thuyên tắc phổi, và xơ nang (Cystic Fibrosis CF). Những tình trạng này ảnh hưởng đến luồng khí và máu đến và đi khỏi phổi. ARDS và viêm phổi ảnh hưởng đến tình trạng trao đổi khí ở túi phế nang.
    • Tổn thương phổi cấp tính. Như là hít phải khí độc hoặc khói, có thể gây tổn thương phổi.

6/TRIỆU CHỨNG CƠ NĂNG, THỰC THỂ, BIẾN CHỨNG

  • Phụ thuộc vào bệnh nền, nồng độ Oxy và CO2 trong máu.
  • Nồng độ Oxy máu thấp gây khó thở và đói khí (thở không đủ không khí). Nếu nồng độ Oxy máu quá thấp, có thể gây tím môi, tím đầu chi.
  • Nồng độ CO2 máu cao gây thở nhanh và rối loạn tri giác.
  • Một số người suy hô hấp có thể ngủ rất nhiều hoặc mất tri giác. Một số có thể rối loạn nhịp tim. Những triệu chứng này là do tim và não thiếu Oxy.

7/ CHẨN ĐOÁN

  • Tiền sử những rối loạn ảnh hưởng đến thần kinh, cơ, xương hỗ trợ hô hấp. Một số bệnh phổi làm cho suy hô hấp.
  • Thăm khám lâm sàng: Khó thở, thở nhanh, có thể có rale phổi, loạn nhịp tim
  • Xét nghiệm: SpO2, khí máu động mạch, X quang ngực để tìm nguyên nhân.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *