ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG VÀ CĂN NGUYÊN VIRUS GÂY BỆNH TAY CHÂN MIỆNG TẠI MIỀN BẮC VIỆT NAM TỪ 11/2011 ĐẾN 02/2012

Nghiên cứu nhằm đánh giá đặc điểm lâm sàng và căn nguyên virus gây bệnh tay chân miệng ở miền Bắc Việt Nam. 118/200 bệnh nhi có triệu chứng của bệnh tay chân miệng điều trị tại bệnh viện Nhi Trung ương từ 11/2011 đến 02/2012 được chẩn đoán xác định bằng xét nghiệm RT – PCR và giải trình tự gen (sequencing). Kết quả cho thấy 77,2% trẻ trong độ tuổi từ 13 tháng đến 36 tháng. 15,2% có biểu hiện lâm sàng độ I, 79,7% độ IIa, 5,1% độ IIb, không có độ III hoặc nặng hơn. Các triệu chứng lâm sàng hay gặp gồm: loét họng (100%), ban ở tay (95%), ban ở chân (94%), sốt (83%). Không gặp trường hợp nào suy hô hấp, biến chứng nặng và tử vong. Tỷ lệ dương tính với enterovirus gây tay chân miệng khi làm RT – PCR bệnh phẩm dịch họng là 59%. EV 71 chiếm 59,3% gồm các dưới nhóm C4, B5 và C5. Các EV khác chiếm 40,7%, gồm có Coxsackie A6 và Coxsackie B4.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do các virus đường ruột (enterovirus – EV) gây ra và dễ gây thành dịch. Bệnh lây theo đường tiêu hóa, chủ yếu gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Kể từ năm 2008, bệnh tay chân miệng được ghi nhận bùng phát tại Việt Nam, chủ yếu ở miền Nam. Tuy nhiên, trong năm 2011, bệnh đã lan ra các tỉnh phía Bắc. Theo thống kê của viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, tính đến hết ngày 13/11/2011, toàn miền Bắc đã có 14.247 trường hợp nghi mắc bệnh tay chân miệng. Phần lớn các trường hợp diễn biến nhẹ, tự khỏi. Tuy nhiên, một tỷ lệ không nhỏ bệnh nhân phải nhập viện điều trị, một số có biến chứng và tử vong. Theo báo cáo của Cục Y tế Dự phòng vào tháng 8/2012, tính từ đầu năm 2012 đã có 65.351 trường hợp mắc tại 63 địa phương trong cả nước, trong đó 35 trường hợp tử vong. Các nghiên cứu tại một số nước châu Á Thái Bình Dương, cho thấy Coxsakie A và EV 71 là căn nguyên chính gây bệnh tay chân miệng [4; 5; 6; 7]. Các chủng enterovirus có khả năng gây bệnh cảnh lâm sàng khác nhau tùy theo từng vùng địa lý và thời điểm gây dịch, đặc điểm nhóm và dưới nhóm vi rút [5]. Do vậy, nghiên cứu đặc điểm lâm sàng bệnh Tay chân miệng cũng như xác định các nhóm enterovirus hiện đang lưu hành ở Việt Nam rất cần thiết để giúp chẩn đoán, tiên lượng và phòng bệnh một cách hiệu quả. Đề tài nghiên cứu nhằm mục tiêu: Đánh giá đặc điểm lâm sàng và căn nguyên virus gây bệnh tay chân miệng ở miền Bắc Việt Nam từ tháng 11/2011 đến 2/2012.