ĐẶC ĐIỂM TỒN TẠI ỐNG ĐỘNG MẠCH Ở TRẺ SƠ SINH TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 1
TÓM TẮT
Mở đầu: Tồn tại ông động mạch (TTÔĐM) là một bệnh tim khá phổ biến ở trẻ sơ sinh, nhất là trẻ non tháng. Việc phân loại TTÔĐM theo McNamara và Hellman dựa trên độ nặng của bệnh và của các triệu chứng tim mạch, hô hấp, dạ dày ruột giúp đưa ra nhận xét về’việc điều trị thích hợp cho từng bệnh nhân.
Mục tiêu: Môtả đặc điểm dịchtễ,lâm sàng, cậnlâm sàng vàđiềutrị củaTTÔĐM ởtrẻsơsinh theo
McNamara và Hellman.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: mô tả hàng loạt ca. Tất cả trẻ nhập khu chuyên sâu sơ sinh bệnh viện Nhi Đồng 1 từ 02-2009 đến 10-2009 có TTÔĐM đơn thuần được đưa vào lô nghiên cứu và phân loại theo McNamara và Hellman.
Kết quả: có 54 bệnh nhân được đưa vào nghiên cứu, đa sô’là trẻ non tháng (55,6%). Triệu chứng thường gặp nhất là âm thổi ở tim (65%), suy hô hấp (66,7%). Đường kính ông động mạch trung bình là 2,24 ± 0,74 mm. Phân loại TTÔĐM theo McNamara và Hellman cho thấy có 54% các trường hợp TTÔĐM có rôi loạn huyết động mức độ vừa – nặng cần đóng ông động mạch. Tỷ lệ đóng ông động mạch thành công bằng ibuprofen uống là 36,8%. Tỷ lệ tự đóng ông động mạch trong thời kỳ sơ sinh là 63,6%.
Kết luận: biểu hiện lâm sàng TTÔĐM rất đa dạng, tỷ lệ tự đóng cao. Phân loại theo McNamara và Hellman giúp xác định nhóm dân sô cần điều trị.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Tồn tại ống động mạch (TTÔĐM) là một bệnh tim khá phổ biến ở trẻ sơ sinh. TTÔĐM đơn thuần chiếm khoảng 10% các bệnh tim bẩm sinh. Cùng với sự gia tăng tỷ lệ trẻ sơ sinh non tháng, tỷ lệ TTÔĐM tăng lên đáng kể. 40-55% các trường họp sanh non dưới 29 tuần và hơn 60% trẻ sanh non dưới 28 tuần có TTÔĐM(615). Tuy là một bệnh phổ biến nhưng TTÔĐM vẫn là một trong số’ những bệnh khó điều trị nhất ở sơ sinh. Những nghiên cứu về phòng ngừa bằng indomethacin hay ibuprofen cho thấy có giảm tỷ lệ các trường họp phải cột ống động mạch, xuất huyết phổi sớm nghiêm trọng và xuất huyết nội sọ nặng. Tuy nhiên, phương pháp này có thể khiến 40% trẻ vốn có thể đóng ống động mạch một cách tự nhiên gặp phải tác dụng phụ của điều trị. Do đó cần phải xác đinh lại nhóm dân số’ mục tiêu cần điều trị. Với những lý do trên, cần có một hệ thống phân loại TTÔĐM để dễ dàng lọc bệnh. Việc ứng dụng hệ thống phân loại này trên lâm sàng sẽ giúp cải thiện việc đánh giá và can thiệp đúng lúc hơn trên những trẻ bệnh nặng nhất.
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu này nhằm mô tả những đặc điểm của TTÔĐM ở trẻ sơ sinh, áp dụng hệ thống phân loại của McNamara và Hellman để phân độ bệnh, từ đó đưa ra nhận xét về việc điều trị thích họp cho từng bệnh nhân. Bảng phân loại theo McNamara và Hellman dựa trên hai phương diện lâm sàng và siêu âm tim. Tùy theo độ nặng của các triệu chứng ảnh hưởng trên hô hấp, tiêu hóa, thận, tim mạch, chuyển hóa, Xquang ngực, biểu hiện lâm sàng được chia làm 4 mức độ (C1, C2, C3, C4). Tương tự, tùy theo mức độ đường kính ống động mạch, vận tốc phổ liên tục qua ống động mạch, tải thể tích và áp lực tim trái, biểu hiện trên siêu âm tim của TTÔĐM đưọc
chia làm 4 mức độ (E1, E2, E3, E4). Việc phân loại TTÔĐM theo Mc Namara và Hellman giúp đưa ra nhận xét về việc điều trị thích họp cho từng bệnh nhân (Bảng 1).
Hy vọng sẽ giúp ích cho các bạn, cũng như mở ra con đường nghiên cứu, tiếp cận được luồng thông tin hữu ích và chính xác nhất