Kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai và một số yếu tố liên quan tại bệnh viện đa khoa Tâm Anh năm 2021

Luận văn thạc sĩ điều dưỡng Kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai và một số yếu tố liên quan tại bệnh viện đa khoa Tâm Anh năm 2021. Mổ lấy thai là phẫu thuật lấy thai và phần phụ của thai ra khỏi tử cung qua đường rạch ở tử cung và thành bụng. Mổ lấy thai được áp dụng rộng rãi từ trung tâm y tế tuyến huyện đến bệnh viện tuyến trung ương. Dễ dàng nhận thấy những ưu điểm mà phẩu thuật mổ lấy thai mang lại như: những trường hợp mà sinh ngã âm đạo tỏ ra không an toàn do mẹ và thai nhi như suy tim thai, dọa vỡ tử cung mà mổ lấy thai đã giải quyết tốt chính xác giảm đau đớn cho mẹ trong quá trình sinh đẻ. Mổ lấy thai kết hợp trong điều trị u nang buồng trứng, u xơ tử cung, mổ lấy thai kết hợp với triệt sản. Tuy nhiên những biến chứng mà mổ lấy thai mang lại không hề nhỏ.
Tỷ lệ mổ lấy thai đang gia tăng ở nhiều nước trên thế giới. Mexico là nước có tỷ lệ mổ lấy thai cao nhất theo khảo sát vào năm 2007, 2008 là 43,9%, Italy là 39,8%, Hàn Quốc là 35,3%, Mỹ là 31,8%. [33] Ở Việt Nam, tỷ lệ mổ lấy thai cũng khá cao và tăng dần hàng năm. Ở Viện bảo vệ bà mẹ và trẻ sơ sinh từ giữa thập kỷ 50 đến hết thập kỷ 60, tỷ lệ mổ lấy thai khoảng 9%. Những năm đầu thập kỷ 80 tỷ lệ này là 15%. Đến những năm đầu thập kỷ 90 đã lên đến 23% [6]. Theo Vũ Duy Minh (2011) tỷ lệ mổ lấy thai tại bệnh viện Từ Dũ năm 2008 là 46%. [29].

Hiện nay cùng với sự gia tăng đáng kể tỷ lệ mổ lấy thai thì vấn đề chăm sóc hậu phẫu và hậu sản của bà mẹ sau mổ lấy thai là vô cùng quan trọng. Bên cạnh việc chăm sóc như một sản phụ sinh thường, cần có kế hoạch chăm sóc đặc biệt cho bà mẹ và trẻ sơ sinh sau mổ lấy thai nhằm hạn chế các biến chứng, tăng cường sức đề kháng cho trẻ sơ sinh và giúp sản phụ sớm trở về với hoạt động bình thường sau sinh mổ. Chăm sóc tốt còn góp phần làm giảm tỉ lệ tử vong của bà mẹ và trẻ sơ sinh. Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc, 80% số ca tử vong ở mẹ có thể ngăn chặn được, nếu sản phụ được chăm sóc thiết yếu trong và ngay sau đẻ, được chăm sóc cơ bản. Thực hiện các biện pháp đảm bảo vệ sinh trong quá trình sinh nở, có thể làm giảm thiểu tình trạng nhiễm trùng. Tại khoa Gây Mê – bệnh viện đa khoa Tâm Anh trung bình mỗi ngày có từ 3 – 5 sản phụ được chỉ định mổ lấy thai nên việc đánh giá kết quả chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh sau mổ lấy thai là thực sự cần thiết góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng chăm sóc toàn diện để mang lại sức khỏe tốt nhất cho bà mẹ và trẻ sơ sinh tại bệnh viện. Xuất phát từ nhu cầu đó đề tài: “Kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai và một số yếu tố liên quan tại bệnh viện đa khoa Tâm Anh năm 2021” với 2 mục tiêu như sau:
1. Mô tả đặc điểm lâm sàng của các sản phụ được mổ lấy thai tại khoa sản bệnh viện đa khoa Tâm Anh
2. Phân tích kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai và một số yếu tố liên quan tại bệnh viện đa khoa Tâm Anh

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ……………………………………………………………………………………………. 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU………………………………………………………. 3
1.1. Bệnh học mổ lấy thai……………………………………………………………………………… 3
1.1.1. Định nghĩa mổ lấy thai………………………………………………………………………… 3
1.1.2. Chỉ định mổ lấy thai……………………………………………………………………………. 3
1.1.3. Biến chứng của bà mẹ sau mổ lấy thai ………………………………………………….. 3
1.1.4. Phương pháp phẫu thuật……………………………………………………………………… 4
1.2. Chăm sóc bà mẹ trước khi mổ lấy thai……………………………………………………… 4
1.3. Chăm sóc bà mẹ sau khi mổ lấy thai……………………………………………………….. 5
1.3.1. Chăm sóc tổng trạng của bà mẹ sau mổ lấy thai…………………………………….. 5
1.3.2. Chăm sóc vết mổ của bà mẹ sau mổ lấy thai ………………………………………….. 5
1.3.3. Chăm sóc về dinh dưỡng cho bà mẹ sau mổ lấy thai……………………………….. 6
1.3.4. Theo dõi tình trạng tiêu hóa của bà mẹ sau mổ lấy thai…………………………… 6
1.3.5. Phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng tiểu của bà mẹ sau khi rút ống thông niệu
đạo bàng quang…………………………………………………………………………………………… 6
1.3.6.Hướng dẫn chế độ nghỉ ngơi, vận động………………………………………………….. 7
1.3.7. Hướng dẫn bà mẹ cách chăm sóc trẻ sau khi mổ ……………………………………. 7
1.3.8. Chăm sóc về tinh thần …………………………………………………………………………. 9
1.4 Chăm sóc giảm đau: ……………………………………………………………………………… 12
1.4.1. Định nghĩa……………………………………………………………………………………….. 12
1.4.2. Lịch sử …………………………………………………………………………………………….. 12
1.4.3. Hệ thống PCA và các thông số cài đặt ………………………………………………… 13
1.4.4. Ưu điểm của PCA……………………………………………………………………………… 14
1.4.5. Nhược điểm của PCA………………………………………………………………………… 14
1.4.6. Chỉ định của PCA……………………………………………………………………………… 14
1.4.7. Chống chỉ định …………………………………………………………………………………. 14
1.4.8. Tiêu chuẩn chọn thuốc họ morphin để sử dụng cho phương pháp PCA. ….. 141.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến đau sau mổ……………………………………………………. 15
1.5.1. Ảnh hưởng của phẫu thuật [27]………………………………………………………….. 15
1.5.2. Tâm sinh lý và cơ địa bệnh nhân ………………………………………………………… 15
1.5.3. Các ảnh hưởng khác………………………………………………………………………….. 15
1.6 Đại cương về nhu động ruột [40]. …………………………………………………………… 15
1.8. Sơ lược tình hình mổ lấy thai hiện nay …………………………………………………… 18
1.8.1.Tình hình mổ lấy thai trên thế giới……………………………………………………….. 18
1.8.2. Tình hình mổ lấy thai ở Việt Nam ……………………………………………………….. 19
CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU……………… 20
2.1. Đối tượng nghiên cứu: …………………………………………………………………………. 20
2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân ………………………………………………………….. 20
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ……………………………………………………………………………. 20
2.2. Phương pháp nghiên cứu………………………………………………………………………. 20
2.2.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu……………………………………………………….. 20
2.2.2. Thiết kế nghiên cứu …………………………………………………………………………… 20
2.2.3. Cỡ mẫu: Áp dụng công thức tính mẫu …………………………………………………. 21
2.2.4. Phương pháp chọn mẫu …………………………………………………………………….. 21
2.3.Nội dung nghiên cứu và các biến số ……………………………………………………….. 21
2.3.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu (mục tiêu 1)…………………………. 21
2.3.2.Đánh giá kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai (mục tiêu 2) ……………. 24
2.3.3. Phân tích một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy
thai (mục tiêu 2) ………………………………………………………………………………………… 32
2.4. Phương pháp thu thập dữ liệu: ……………………………………………………………… 32
2.5. Xử lý số liệu ……………………………………………………………………………………….. 33
2.6 Kiểm soát sai số và xử lý sai số, các yếu tố nhiễu:………………………………….. 34
2.7. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu ………………………………………………………….. 34
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU……………………………………………………. 35
Thang Long University Library3.1. Đặc điểm chung các sản phụ phẫu thuật lấy thai tại khoa sản bệnh viện Đa
Khoa Tâm Anh ………………………………………………………………………………………….. 35
3.2 Tình trạng sản phụ tại phòng hồi tỉnh ……………………………………………………… 39
3.3 . Kết quả chăm sóc sản phụ sau phẫu thuật lấy thai…………………………………… 41
3.3 Các yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc bà mẹ sau phẫu thuật lấy thai …… 50
Chương 4: BÀN LUẬN…………………………………………………………………………….. 56
4.1. Đặc điểm lâm sàng sản phụ mổ lấy thai tại Bệnh Viện Đa Khoa Tâm Anh … 56
KẾT LUẬN ……………………………………………………………………………………………… 72
KHUYẾN NGHỊ………………………………………………………………………………………. 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO …………………………………………………………………………….
PHỤ LỤC …………………………………………………………………………………………………….
DANH SÁCH NGƯỜI BỆNH NGHIÊN CỨU BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM
ANH ……………………………………………………………………………………………………………

DANH MỤC BẢNG
Hình 1.2: máy PCA ……………………………………………………………………………………. 13
Hình 2.2. Thước đo mức độ đau ………………………………………………………………….. 32
Bảng 3.1. Đặc điểm về dân số học……………………………………………………………….. 35
Bảng 3.2. Đặc điểm về tiền sử sản khoa ……………………………………………………….. 37
Bảng 3.3. Đặc điểm về tuổi thai…………………………………………………………………… 37
Bảng 3.4 . Đặc điểm Bệnh lý kèm theo…………………………………………………………. 38
Bảng 3.5 .Thời gian phẫu thuật ……………………………………………………………………. 38
Bảng 3.6. Đặc điểm vết mổ…………………………………………………………………………. 39
Bảng 3.7. Biểu hiện của sản phụ sau khi ra hồi tỉnh……………………………………….. 39
Bảng 3.8. Dấu hiệu sinh tồn tại các thời điểm ……………………………………………….. 41
Bảng 3.9. Dấu hiệu co hồi tử cung và sản dịch………………………………………………. 41
Bảng 3.10. Điểm đau VAS tại các thời điểm lúc nghỉ…………………………………….. 42
Bảng 3.11. Điểm đau VAS tại các thời điểm khi vận động……………………………… 43
Bảng 3.12. Chăm sóc vết mổ sau mổ lấy thai ………………………………………………… 45
Bảng 3.13. Cung cấp Chế độ dinh dưỡng sau mổ lấy thai……………………………….. 45
Bảng 3.14. Tình trạng đại tiện của bà mẹ sau mổ lấy thai……………………………….. 46
Bảng 3.15. Thời gian hồi phục nhu động ruột, có trung tiện và đại tiện sau phẫu
thuật của sản phụ……………………………………………………………………………………….. 46
Bảng 3.16. Tình trạng tiết niệu của sản phụ sau mổ lấy thai ……………………………. 46
Bảng 3.17. Theo dõi về hô hấp và tuần hoàn của sản phụ sau mổ lấy thai ………… 47
Bảng 3.18. Chế độ vệ sinh hàng ngày của bà mẹ sau mổ lấy thai …………………….. 47
Bảng 3.19. Chế độ vận động, nghỉ ngơi và tinh thần mổ lấy thai……………………… 48
Bảng 3.20. Thực hành chăm sóc trẻ của sản phụ sau mổ lấy thai …………………….. 48
Bảng 3.21. Đặc điểm thời gian cho trẻ bú……………………………………………………… 49
Bảng 3.22. Đặc điểm số lần cho trẻ bú …………………………………………………………. 49
Bảng 3.23. Tư vấn kế hoạch hóa gia đình……………………………………………………… 49
Bảng 3.24. Chế độ vận động, nghỉ ngơi và tinh thần sau mổ lấy thai ……………….. 50
Thang Long University LibraryBảng 3.25. Đánh giá kết quả chăm sóc của điều dưỡng, phối hợp chăm sóc của sản
phụ và người nhà với điều dưỡng ………………………………………………………………… 50
Bảng 3.26 Mối liên quan giữa kết quả chăm sóc với đặc điểm nhân khẩu học…… 50
Bảng 3.27 Mối liên quan giữ kết quả chăm sóc và tiền sử sản khoa…………………. 52
Bảng 3.28 Mối liên quan giữa kết quả chăm sóc và đặc điểm lâm sàng ……………. 5