Kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai và một số yếu tố liên quan tại khoa Sản thường – Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2022-2023

Luận văn thạc sĩ điều dưỡng Kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai và một số yếu tố liên quan tại khoa Sản thường – Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2022-2023. Tăng cường chất lượng chăm sóc trong quá trình thai sản là một trong những vấn đề được ưu tiên của các chính sách y tế. Trong vòng 30 năm qua, số ca mổ lấy thai tiếp tục tăng cao trên thế giới, có nơi lên đến 70%. Tại thành phố Hồ Chí Minh, tỉ lệ mổ lấy thai ở nhiều bệnh viện khoảng 40% [1]. Nghiên cứu trên 21.722 trường hợp đẻ tại bệnh viện Phụ Sản Trung ương năm 2017 cho thấy có đến 11.166 trường hợp phẫu thuật lấy thai, chiếm tỷ lệ 54,4% [1].
Mổ lấy thai để lại nhiều nguy cơ cho sản phụ và sơ sinh, đó thường là các biến chứng chảy máu trong và sau mổ, nhiễm khuẩn sau mổ, các tai biến do gây tê, gây mê, các tai biến trong khi phẫu thuật như: tổn thương bàng quang, rách thêm vết mổ tử cung. Bên cạnh đó, sản phụ sau mổ lấy thai cần có thời gian lâu hơn để phục hồi sức khỏe. Ngoài ra, sẹo mổ trên tử cung có thể bị nứt trong những thai kỳ sau làm tăng thời gian nằm viện và chi phí bệnh tật [2]. Theo nghiên cứu của Trần Sơn Thạch và cộng sự (2007) tại bệnh viện Hùng Vương cho thấy có 6,8% sản phụ được chẩn đoán là nhiễm trùng tiết niệu sau mổ lấy thai [3]. Theo nghiên cứu của Lưu Tuyết Minh và cộng sự (2014) tại Bệnh viện Bạch Mai, tỷ lệ huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới ở sản phụ sau mổ lấy thai là 13,5%[4].

Để giảm được các biến chứng và gánh nặng bệnh tật sau mổ lấy thai, chăm sóc sau mổ của người điều dưỡng/hộ sinh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phục hồi sau sinh của sản phụ và em bé. Chất lượng chăm sóc điều dưỡng sau mổ lấy thai bao gồm các khía cạnh chung về chăm sóc toàn diện phụ nữ sau sinh kết hợp với chăm sóc sau mổ ngoại khoa. Trong đó, người điều dưỡng/hộ sinh có vai trò quan trọng trong tiếp đón hậu phẫu, tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động, vệ sinh, cho con bú; chăm sóc dẫn lưu, giảm đau, chăm sóc các vấn đề hậu sản để làm giảm biến chứng sau mổ. Họ còn là người tiếp xúc và giao tiếp trực tiếp với sản phụ hàng ngày. Theo Hà Thị Bích, tỷ lệ sản phụ được chăm sóc tốt sau mổ lấy thai là 91,8% [5]. Vì vậy, một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới sự hài lòng của người bệnh chính là chất lượng công tác chăm sóc điều dưỡng.2
Ở nước ta, theo đánh giá của Hội điều dưỡng Việt Nam, 80% công việc chăm sóc người bệnh tại bệnh viện là do điều dưỡng đảm nhiệm, tuy nhiên hiện nay vẫn chưa có tiêu chuẩn đánh giá hoạt động chăm sóc và năng lực của điều dưỡng[6]. Trong lĩnh vực sản phụ khoa, những nghiên cứu liên quan đến việc chăm sóc sức khỏe sản phụ sau mổ lấy thai là thực sự cần thiết, đây là cơ sở để điều dưỡng/hộ sinh xây dựng được kế hoạch chăm sóc cho sản phụ, góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng chăm sóc toàn diện để mang lại sức khỏe tốt nhất cho những sản phụ.
Tại bệnh viện Sản Trung Ương, một trong những bệnh viện chuyên về Sản khoa của cả nước có số ca khoảng hơn 11.000 ca mổ đẻ trong 1 năm, song hiện nay, các nghiên cứu về vấn đề về công tác chăm sóc điều dưỡng nói chung và chăm sóc cho các sản phụ sau mổ lấy thai còn hạn chế. Chính vì vậy, tôi thực hiện đề tài: “Kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai và một số yếu tố liên quan tại khoa Sản thường – Bệnh viện Phụ sản Trung ương năm 2022-2023”
Mục tiêu nghiên cứu:
1. Mô tả nhu cầu và kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai tại khoa Sản thường, Bệnh viện Phụ sản Trung Ương năm 2022 -2023.
2. Xác định một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai

MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ …………………………………………………………………………………….. 1
CHƯƠNG I. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ……………………………………………….. 3
1.1. Giải phẫu, sinh lý hệ sinh dục nữ …………………………………………………………3
1.1.1. Giải phẫu cơ quan sinh dục nữ ……………………………………………………….3
1.1.2. Sinh lý của bà mẹ khi mang thai ……………………………………………………..4
1.2. Một số đặc điểm về mổ lấy thai ……………………………………………………………6
1.2.1. Định nghĩa mổ lấy thai……………………………………………………………………6
1.2.2. Chỉ định mổ lấy thai……………………………………………………………………….6
1.2.3. Một số đường mổ lấy thai………………………………………………………………..8
1.2.4. Biến chứng của sản phụ sau mổ lấy thai ………………………………………….8
1.3. Chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai ……………………………………………………..10
1.3.1. Thông tư số 07/2011/TT-BYT và các Học thuyết liên quan tới điều
dưỡng …………………………………………………………………………………………………..10
1.3.2. Chăm sóc toàn trạng cho sản phụ sau mổ lấy thai…………………………..12
1.3.3. Chăm sóc vết mổ cho sản phụ sau mổ lấy thai ………………………………..13
1.3.4. Chăm sóc dinh dưỡng và tiêu hoá cho sản phụ sau mổ lấy thai ……….14
1.3.6. Chăm sóc nghỉ ngơi, vận động cho sản phụ sau mổ lấy thai…………….14
1.3.7. Chăm sóc về tinh thần cho sản phụ sau mổ lấy thai ………………………..14
1.3.8. Chăm sóc vệ sinh cá nhân cho sản phụ sau mổ lấy thai…………………..15
1.3.9. Chăm sóc phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu của sản phụ
sau khi rút ống thông niệu đạo bàng quang …………………………………………….15
1.4. Sơ lược tình hình chăm sóc sau mổ lấy thai hiện nay ………………………….15
1.4.1. Tình hình chăm sóc sau mổ lấy thai trên thế giới ……………………………15
1.4.2. Tình hình chăm sóc sau mổ lấy thai ở Việt Nam……………………………..17
1.5 Một số dịch vụ chăm sóc sản phụ sau mổ lấy thai tại khoa Sản thường..18
1.6. Sơ lược về địa điểm nghiên cứu………………………………………………………….19CHƯƠNG II.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU……… 21
2.1. Đối tượng nghiên cứu ………………………………………………………………………..21
2.1.1. Tiêu chuẩn chọn mẫu …………………………………………………………………..22
2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ……………………………………………………………………….22
2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu ………………………………………………………23
2.2.1. Thời gian nghiên cứu……………………………………………………………………23
2.2.2. Địa điểm nghiên cứu …………………………………………………………………….23
2.3. Phương pháp nghiên cứu …………………………………………………………………..23
2.3.1. Thiết kế nghiên cứu………………………………………………………………………23
2.3.2. Cỡ mẫu, kỹ thuật chọn mẫu…………………………………………………………..23
2.4. Phương pháp và công cụ thu thập số liệu……………………………………………24
2.5. Nội dung, các biến số/chỉ số nghiên cứu ……………………………………………..25
2.7. Sai số và cách khống chế sai số…………………………………………………………..30
2.8. Phương pháp xử lý số liệu và nhận định kết quả ………………………………..31
2.9. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu ………………………………………………………32
Chương III.KẾT QUẢ………………………………………………………………………. 33
3.1. Đặc điểm chung của sản phụ sau mổ lấy thai ……………………………………..33
3.3. Các yếu tố liên quan ………………………………………………………………………….45
Chương IV.BÀN LUẬN…………………………………………………………………….. 55
4.1. Đặc điểm chung của sản phụ sau mổ lấy thai ……………………………………..55
4.2. Nhu cầu và kết quả chăm sóc của sản phụ sau mổ lấy thai ………………….56
4.3. Các yếu tố liên quan ………………………………………………………………………….64
Chương V.KẾT LUẬN ……………………………………………………………………… 71
5.1. Nhu cầu và kết quả chăm sóc của sản phụ sau mổ lấy thai ………………….715.2. Một số yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc của sản phụ sau mổ lấy
thai………………………………………………………………………………………………………….71
KHUYẾN NGHỊ……………………………………………………………………………….. 73
TÀI LIỆU THAM KHẢO …………………………………………………………………. 74
Phụ lục 1……………………………………………………………………………………………… 1
Phụ lục 2……………………………………………………………………………………………… 

DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1. Đặc điểm chung đối tượng nghiên cứu……………………………………. 33
Bảng 3.2. Nhu cầu chăm sóc của sản phụ sau mổ lấy thai ……………………….. 34
Bảng 3.3. Kết quả chăm sóc vết mổ của các sản phụ ………………………………. 36
Bảng 3.4. Kết quả chăm sóc tử cung, bàng quang và sản dịch………………….. 37
Bảng 3.5. Thực trạng chăm sóc dinh dưỡng, vận động sau mổ lấy thai……… 38
Bảng 3.6. Thực trạng chăm sóc vệ sinh sau mổ lấy thai…………………………… 40
Bảng 3.7. Thực trạng nuôi con bằng sữa mẹ và chăm sóc trẻ …………………… 41
Bảng 3.8. Tình trạng tại viện của sản phụ và sơ sinh sau mổ lấy thai………… 42
Bảng 3.9. Liên quan giữa tuổi của sản phụ với kết quả chăm sóc sau mổ lấy
thai……………………………………………………………………………………………………. 46
Bảng 3.10. Liên quan giữa nơi ở của sản phụ với kết quả chăm sóc sau mổ lấy
thai……………………………………………………………………………………………………. 46
Bảng 3.11. Liên quan giữa trình độ học vấn của sản phụ với kết quả chăm sóc
sau mổ lấy thai……………………………………………………………………………………. 47
Bảng 3.12. Liên quan giữa nghề nghiệp của sản phụ với kết quả chăm sóc sau
mổ lấy thai…………………………………………………………………………………………. 47
Bảng 3.13. Liên quan giữa tiền sử sản khoa với kết quả chăm sóc ……………. 48
Bảng 3.43. Liên quan giữa chăm sóc vết mổ với kết quả chăm sóc…………… 48
sau mổ lấy thai về phía mẹ…………………………………………………………………… 48
Bảng 3.15. Liên quan giữa chăm sóc tử cung, sonde bàng quang với kết quả50
chăm sóc sau mổ lấy thai …………………………………………………………………….. 50Bảng 3.16. Liên quan giữa chăm sóc dinh dưỡng với kết quả chăm sóc sau mổ
lấy thai về phía mẹ ……………………………………………………………………………… 51
Bảng 3.17. Liên quan giữa chăm sóc vận động với kết quả chăm sóc sau mổ
đẻ về phía mẹ……………………………………………………………………………………… 52
Bảng 3.18. Liên quan giữa chăm sóc vệ sinh với kết quả chăm sóc sau mổ đẻ
về phía mẹ …………………………………………………………………………………………. 52
Bảng 3.19. Liên quan giữa nuôi con bằng sữa mẹ và chăm sóc trẻ với kết quả
chăm sóc sau mổ đẻ về phía mẹ……………………………………………………………. 53
Bảng 3.20. Liên quan giữa nuôi con bằng sữa mẹ và chăm sóc trẻ với kết quả
chăm sóc sau mổ đẻ về phía sơ sinh ……………………………………………………… 5