Khảo sát kiến thức về phát hiện biến chứng của người bệnh tăng huyết áp tại khoa Nội Tim Mạch – Bệnh Đa khoa tỉnh Nam Định năm 2022

Khoá luận tốt nghiệp Khảo sát kiến thức về phát hiện biến chứng của người bệnh tăng huyết áp tại khoa Nội Tim Mạch – Bệnh Đa khoa tỉnh Nam Định năm 2022. Tăng huyết áp (THA) là một vấn đề rất thường gặp trong cộng đồng, nó được ví như “kẻ giết người thầm lặng” vì tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong do THA đang ngày càng gia tăng tuy nhiên chỉ một số ít người bệnh có triệu chứng như: nhức đầu, chóng mặt, ù tài, cảm giác như có “ruồi bay” trước mặt, mặt đỏ bừng…[36]. Theo nghiên cứu của tác giả Whelton (2004) tỷ lệ hiện mắc tăng huyết áp toàn cầu được ước tính là 972 triệu người (26,4% dân số trưởng thành trên thế giới) vào năm 2000 và tăng lên 1,3 tỷ người vào năm 2015 và ước tính đến năm 2025 có khoảng 1,56 tỷ người (29,2% dân số trưởng thành trên thế giới) bị tăng huyết áp [51].
Theo dữ liệu năm 2015 đến 2018, có 121,5 triệu hay 47% người trưởng thành tại Hoa Kỳ bị tăng huyết áp [43]. Và tại các nước khu vực Châu Âu con số này cũng không phải là nhỏ lên tới 40,8% ở người trưởng thành. Trong khi đó khu vực Đông Nam Á cũng là 36% người trưởng thành bị tăng huyết áp. Thống kê của WHO cho thấy tỷ lệ tăng huyết áp cao nhất là ở Châu Phi (46% người lớn), trong khi tỷ lệ thấp nhất được tìm thấy ở Châu Mỹ (35% người trưởng thành) [54]. Ở các nước đang phát triển, tăng huyết áp ước tính tăng 80% từ 639 triệu người năm 2000 lên 1,15 tỷ người năm 2025 [51].

Theo tổ chức Y tế thế giới năm 2013, bệnh tim mạch chiếm 17 triệu ca tử vong mỗi năm, tỷ lệ tử vong do biến chứng của THA là khoảng 9,4 triệu người chiếm 55% ca tử vong, THA gây ra ít nhất 45% tử vong do bệnh tim và 51% ca tử vong do đột quỵ [57]. Các biến chứng của THA là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trong các bệnh lý tim mạch, tỷ lệ tử vong và tàn phế do THA là 20-30% và biến chứng xuất huyết não lên tới 45-50%. Ở NCT tử vong do THA chiếm đến 81% tổng số ca tử vong [48].

Tại Việt Nam, hiện có khoảng 12 triệu người bị tăng huyết áp, tức là cứ 5 người trưởng thành thì có một người mắc [36]. Theo điều tra quốc gia gần đây năm 2015 của Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế ở người trưởng thành từ 18 – 69 tuổi tại 63 tỉnh/thành phố cho thấy tỷ lệ tăng huyết áp là 18,9% [10].

Tại nước ta, THA là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sớm với khoảng 10 triệu người năm 2015; trong đó có 4,9 triệu người do bệnh mạch vành và 3,5 triệu người do đột quỵ. Nó cũng là yếu tố nguy cơ chính của suy tim, rung nhĩ, bệnh thận mạn, bệnh mạch máu ngoại vi, suy giảm chức năng nhận thức [16].

Trong năm 2018 tại một số huyện, thành phố trong tỉnh Nam Định cũng triển khai hoạt động khám sàng lọc tăng huyết áp với tổng số 1.800 người được khám sàng lọc, 462 người phát hiện tăng huyết áp (chiếm 25,66%); đưa 460 bệnh nhân vào quản lý. Tính đến năm 2019, đã có tổng số 142.872 người được khám sàng lọc tăng huyết áp, 35.059 người được phát hiện tăng huyết áp. Trong đó 28.782 người có tiền sử tăng huyết áp, 6.277 người mới được phát hiện tăng huyết áp [37].Theo nghiên cứu của Huỳnh Văn Minh và cộng sự năm 2020 về kết quả tầm soát huyết áp ở người trưởng thành tại một tỉnh đồng bằng Bắc bộ năm 2020 cho thấy tại Nam Định, tỷ lệ tăng huyết áp của người dân Nam Định khá cao chiếm 27,2%

[20].    Theo nghiên cứu của Trần Văn Long về tình hình sức khỏe người cao tuổi và thử nghiệm can thiệp nâng cao kiến thức, thực hành phòng, chống tăng huyết áp tại 2 xã huyện Vụ Bản tỉnh Nam Định năm 2011 – 2012 cho thấy có 52,8% đối tượng mắc tăng huyết áp [40]. Theo tác giả Bùi Chí Anh Minh (2016) nghiên cứu trên 118 người bệnh tăng huyết áp điều trị ngoại trú tại khoa Khám bệnh – Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định cho thấy có 73,7% ĐTNC có kiến thức không đạt về biến chứng tăng huyết áp [5]. Nghiên cứu thực trạng kiến thức thực hành về kiểm soát tăng huyết áp ở người bệnh tăng huyết áp điều trị ngoại trú tại BVĐK tỉnh Nam Định năm 2020 của Nguyễn Minh Ngọc đã cho thấy 70% ĐTNC có kiến thức không đạt về biến chứng tăng huyết áp [27].

Xuất phát từ những thực tế trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Khảo sát kiến thức về phát hiện biến chứng của người bệnh tăng huyết áp tại khoa Nội Tim Mạch – Bệnh Đa khoa tỉnh Nam Định năm 2022” với mong muốn khảo sát kiến thức về nhận biết dấu hiệu biến chứng tăng huyết áp của người bệnh, tìm hiểu một số yếu tố liên quan từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao kiến thức về nhận biết biến chứng tăng huyết áp của người bệnh tăng huyết áp.

MỤC TIÊU
1.    Khảo sát kiến thức về nhận biết biến chứng của người bệnh tăng huyết áp tại khoa Nội Tim Mạch Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định năm 2022

2.    Mô tả một số yếu tố liên quan đến nhận biết biến chứng của người bệnh tăng huyết áp tại khoa nội tim mạch Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định.

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN    i

LỜI CAM ĐOAN    ii

MỤC LỤC    iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT    v

DANH MỤC CÁC BẢNG    vi

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ    viii

Chương 1: ĐẶT VẤN ĐỀ    1

MỤC TIÊU    3

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN    4

2.1. Cơ sở lý luận    4

2.1.1. Một số khái niệm về huyết áp    4

2.1.2. Nguyên nhân tăng huyết áp    5

2.1.3. Các yếu tố nguy cơ gây tăng huyết áp và biến chứng tăng huyết áp    6

2.1.4. Triệu chứng của tăng huyết áp    11

2.1.5. Biến chứng của tăng huyết áp    12

2.2. Cơ sở thực tiễn    19

2.2.1. Thực trạng tăng huyết áp, biến chứng tăng huyết áp trên thế giới    19

2.2.2. Thực trạng bệnh tăng huyết áp, biến chứng bệnh tăng huyết áp ở Việt

Nam    20

Chương 3: LIÊN HỆ THỰC TIỄN    24

3.1 Thông tin chung của đối tượng nghiên cứu    24

3.2. Các yếu tố liên quan đến kiến thức về phát hiện biến chứng    25

3.3. Thông tin liên quan đến tiền sử tăng huyết áp.    27

3.2. Yếu tố truyền thông liên quan đến tăng huyết áp    29

3.3 Thực trạng kiến thức của ĐTNC về phát hiện biến chứng tăng huyết áp    30

3.4. Yếu tố ảnh hưởng đến kiến thức về phát hiện dấu hiệu biến chứng tăng

huyết áp của ĐTNC    38
 
iv

Chương 4: KẾT LUẬN    40

4.1. Một số đặc điểm chung của ĐTNC    40

4.2. Kiến thức về phát hiện biến chứng THA của ĐTNC    40

4.3. Yếu tố ảnh hưởng    42

Chương 5: KHUYẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP    43

5.1. Bệnh nhân và gia đình    43

5.2. Bệnh viện và CBYT    43

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHIẾU ĐIỀU TRA KIẾN THỨC VỀ PHÁT HIỆN BIẾN CHỨNG CỦA NGƯỜI

BỆNH TĂNG HUYẾT ÁP TẠI KHOA NỘI TIM MẠCH – BỆNH VIỆN ĐA

KHOA TỈNH NAM ĐỊNH NĂM 2022