Lao đa kháng: tổng quan về biến cố bất lợi của thuốc và mô tả dữ liệu liên quan từ hệ thống báo cáo tự nguyện tại Việt Nam

Luận văn Lao đa kháng: tổng quan về biến cố bất lợi của thuốc và mô tả dữ liệu liên quan từ hệ thống báo cáo tự nguyện tại Việt Nam.Bệnh lao nói chung và lao đa kháng nói riêng đang trở  thành  các  vấn đề  sức khỏe cộng đồng ngày càng nghiêm trọng.  Năm 2014  có khoảng 480.000 người  trên thế  giới mắc  bệnh  lao đa kháng thuốc (MDR-TB), trong đó ước tính  khoảng 9,7% con số  này là lao siêu kháng thuốc (XDR-TB) [125].  Việt Nam nằm trong nhóm 27 quốc gia có gánh nặng lao đa kháng thuốc cao nhất thế giới, xếp thứ  11/20 quốc gia có số lượng bệnh nhân MDR-TB nhiều nhất, chiếm 1,7% toàn cầu [115].

Nếu điều trị  một cách nghiêm túc, với việc sử  dụng thuốc đúng đắn và có sự theo dõi giám sát phù hợp từ  cán bộ  y tế,  bệnh lao đa kháng có thể  được kiểm soát. 

Ngược lại, sử  dụng thuốc không phù hợp, không chính xác, hoặc bỏ  trị  có thể  dẫn đến việc kháng thuốc tăng lên, đặc biệt là lao siêu kháng. Điều  này  là  một thách thức lớn đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, khi  công tác  quản lý  bệnh lao  còn nhiều khó khăn, hệ  thống y tế  chưa phát triển ở  một số  vùng, tình hình dịch tễ còn phức tạp. 

Bệnh  nhân  điều  trị  lao  đa  kháng,  với  thời  gian  điều  trị  có  thể  lên  đến  24 tháng  [117], sử  dụng nhiều thuốc dùng đồng thời làm  ảnh hưởng đến kính tế  và  khảnăng công tác của người bệnh, đặc biệt khi những thuốc hàng hai  thường có độc tính  cao hơn thuốc kháng lao hàng  một  [116].  Độc tính của thuốc làm  giảm chất lượng sống của bệnh nhân, gây gián đoạn sử  dụng thuốc  hoặc không tuân thủ  điều trị  dẫn đến việc gia tăng sự  kháng thuốc và thất bại điều trị.  Vì vậy, việc đánh giá xác định và xử  trí biến cố  bất  lợi trong điều trị  lao đa kháng đóng một vai trò quan trọng trong việc sử  dụng thuốc hợp lý, an toàn và điều trị  thành công bệnh lao đa kháng [116]. 

Các trung tâm Cảnh giác Dược trên thế  giới phụ  thuộc nhiều vào hệ  thống báo cáo tự  nguyện trong việc báo cáo tác dụng có hại của thuốc, bởi vì đây là hệthống có phương pháp thiết lập dễ  dàng và vận hành tiết kiệm nhất  [81]. Tại Việt Nam,  hệ  thống báo cáo tự  nguyện cũng là một trong các phương pháp quan trọng nhất  giúp  cung  cấp  thông  tin  về  biến  cố  bất  lợi  của  thuốc.  Trong  đó,  báo  cáo  tự 2nguyện về  thuốc kháng lao và lao đa kháng đóng một vai trò quan trọng, dù công tác báo cáo vẫn còn gặp phải những hạn chế  như chất lượng báo cáo chưa cao và sốlượng báo cáo thấp hơn thực tế. 

Hiện tại, chưa có một nghiên cứu thu thập đặc điểm liên quan đến biến cố bất lợi của thuốc điều trị lao đa kháng ghi nhận từ hệ thống báo cáo tự nguyện cũng như chưa có một tổng quan hệ  thống và phân tích gộp nào về  biến cố  bất lợi  của thuốc trong điều trị  lao đa kháng được thực hiện tại Việt Nam. Xuất phát từ  thực tế  đó, chúng tôi tiến hành đề  tài “Lao đa kháng: tổng quan về biến cố bất lợi của thuốc và mô tả dữ liệu liên quan từ hệ thống báo cáo tự nguyện tại Việt Nam” với các mục tiêu:

1. Tổng quan  hệ  thống và phân tích gộp  về  biến cố  bất lợi  của thuốc  trong các nghiên cứu quan sát về lao đa kháng thuốc

2. Mô tả  đặc điểm liên quan đến biến cố  bất lợi  của thuốc  lao  đa kháng  ghi nhận từ hệ thống báo cáo tự nguyện tại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2015 

Chúng tôi hy vọng rằng, đề  tài sẽ  đưa một cái nhìn rõ hơn về  biến cố  bất lợicủa thuốc trong điều trị lao đa kháng trên thế  giới và đối chiếu với tình hình về việc thu nhận biến cố  bất lợi từ  hệ  thống báo cáo tự  nguyện ở  Việt Nam, từ  đó cung cấp những thông tin hữu ích phục vụ  cho công tác thực hành lâm sàng trong điều trị  lao đa kháng thuốc

MỤC LỤC