THỰC TRẠNG CÂY TRỔNG VÀ KHAI THÁC MỘT SỐ CÂY THUỐC CÓ TÍNH KHÁNG KHUẨN TẠI 7 XÃ VÙNG ĐỆM VƯỜN QUỐC GIA BA VÌ, HÀ NỘI

Nghiên cứu thực trạng trồng và khai thác 20 cây thuốc có tác dụng kháng khuẩn tại 7 xã vùng đệm vườn Quốc gia Ba Vì cho thấy: tất cả 20 cây thuốc kháng khuẩn đã lựa chọn đều tìm thấy ở địa điểm khảo sát. Trong số các cây này, cây có trữ lượng lớn là Cỏ lào (40 tấn), Cứt lợn (30 tấn), Riềng (25 tấn). Cây có trữ lượng thấp là Seo gà, Rau đắng và Đại bi. Các cây thuốc này được khai thác nhiều, có cây bị khai thác đến 80% trữ lượng như Cứt lợn, Tô mộc… Cùng với việc khai thác, có 16/20 cây thuốc được nhân dân địa phương gây trồng với diện tích từ 0,5 đến 3 ha.

Hiện nay trên thế giới, nghiên cứu về cây thuốc cũng như kinh nghiệm bản địa trong sử dụng, bảo tồn và phát triển các cây thuốc quí đang được nhiều nhà khoa học quan tâm. Trong số đó, những cây thuốc có tác dụng kháng khuẩn được quan tâm nhiều hơn cả. Ở Việt Nam, việc sử dụng được lưu truyền cho đến ngày nay vẫn được mọi người ưa chuộng như Nhọ nhồi, Búp ổi, Cỏ lào… [1, 2]. Khu vực Hà Nội mở rộng (tỉnh Hà Tây cũ), đặc biệt vùng
đệm vườn Quốc gia Ba Vì có rất nhiều loài cây thuốc mọc hoang dại hoặc được gây trồng có giá trị phòng và chữa bệnh cao, trong đó nhóm cây có tác dụng kháng khuẩn cũng có trữ lượng đáng kể. Tuy nhiên, hiện nay còn nhiều loài cây thuốc mọc hoang dại vẫn chưa được quan tâm nghiên cứu. Ngược lại, nhiều loài đang bị khai thác rất mạnh hoặc sinh cảnh sống của loài đang bị thu hẹp nghiêm trọng, dẫn đến hiện tượng khan hiếm, thậm chí có loài đứng trước nguy cơ tuyệt chủng [4].  Trong bài báo này, chúng tôi trình bày tóm tắt kết quả nghiên cứu thực trạng tình hình khai thác, trồng 20 loài cây thuốc có tác dụng kháng khuẩn của nhân dân khu vực vùng đệm vườn Quốc gia Ba Vì.