Thực trạng tuân thủ bệnh nhân điều trị của bệnh nhân đái tháo đương tại khoa nội bệnh viện xanh pôn

Thực trạng tuân thủ bệnh nhân điều trị của bệnh nhân đái tháo đương tại khoa nội bệnh viện xanh pôn

Đái tháo đường (ĐTĐ) là một bệnh nội khoa mạn tính hay gặp nhất trong số các bệnh về chuyển hoá và nội tiết. ĐTĐ đang trở thành một vấn đề lớn của y học, nó gây nhiều tác động bất lợi mang tính xã hội như làm tăng gánh nặng chi phí về y tế, làm suy giảm sức lao động của xã hội, làm tăng tỷ lệ tử vong và làm rút ngắn tuổi thọ của bệnh nhân. Ngày nay, ĐTĐ ngày càng tăng ở các nước phát triển, nơi đô thị hoá dần làm thay đổi lối sống, tập quán ăn uống và giảm hoạt động thể lực. ĐTĐ gắn liền với nhiều biến chứng mạn tính và cấp tính nhất là các biến chứng về tim mạch. Các biến chứng này cùng với các stress về tâm lý không chỉ làm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân giảm đi mà còn làm hao tổn về tuổi thọ, để lại nhiều di chứng nặng nề và vĩnh viễn, gây tỷ lệ tử vong ngày càng cao và bệnh đang là gánh nặng cho cộng đồng và xã hội. 

Người ta nhận thấy một người 40 – 49 tuổi được chẩn đoán ĐTĐ týp 2 sẽ mất đi trung bình là mười năm sống. Bệnh nhân bị bệnh ĐTĐ có bệnh lý mạch vành cao gấp 2 – 3 lần so với người không bị bệnh ĐTĐ [4]. Mặt khác tại thời điểm chẩn đoán lâm sàng người bệnh ĐTĐ phần lớn đã có biến chứng, trong đó bệnh võng mạc có đến 35%, bệnh thần kinh ngoại vi 12%, protein niệu 2%…[1] [5]. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2008 cả thế giới có 135 triệu người ĐTĐ (chiếm 4%) dân số thế giới, chỉ sau 2 năm (2010) số người mắc ĐTĐ lên tới 221 triệu người (chiếm 5,4%) [3]. Tại Việt Nam, trong những năm gần đây, tốc độ phát triển nhanh của ĐTĐ đã trở thành một vấn đề lớn của ngành y tế. Theo tính toán của Hội người giáo dục bệnh ĐTĐ Việt Nam, tỷ lệ ĐTĐ năm 2002 chiếm 2,7% dân số, đến năm 2008 (sau 6 năm) đã tăng lên gấp đôi 5,7% dân số [4]. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tử vong cao là do người bệnh không tuân thủ chế độ điều trị gây ra một loạt các biến chứng trầm trọng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và xã hội. Vì vậy muốn giảm tỷ lệ tử vong cũng như các biến chứng: thần kinh ngoại vi, loét bàn chân, mạch vành, mù lòa…[3] do ĐTĐ gây ra thì người bệnh cần tuân thủ tốt chế độ điều trị như chế độ dinh dưỡng, chế độ hoạt động thể lực, chế độ dùng thuốc, chế độ kiểm soát đường huyết và khám sức khỏe định kỳ theo hướng dẫn của nhân viên y tế. 

Đã có rất nhiều bệnh nhân ĐTĐ vào điều trị tại khoa nội 2 vì nhiều bệnh khác nhau nhưng đã không được kiểm soát đường máu thường xuyên hoặc kiểm soát không đúng, bệnh nhân không hiểu đầy đủ về bệnh của mình thậm chí có nhiều bệnh nhân còn nhận thức sai lầm về bệnh ĐTĐ, tuân thủ điều trị còn hạn chế ảnh hưởng lớn đến kết quả điều trị. Để phục vụ cho công tác theo dõi, điều trị và tư vấn cho bệnh nhân ĐTĐ chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này với 2 mục tiêu: 

1. Mô tả thực trạng tuân thủ điều trị của bệnh nhân đái tháo đường tại khoa Nội 2 bệnh viện Xanh Pôn 

Tìm hiểu một số nguyên nhân hạn chế việc tuân thủ điều trị của bệnh nhân đái tháo đường tại khoa Nội 2 bệnh viện Xanh Pôn 

MỤC LỤC 

ĐẶT VẤN ĐỀ ………………………………………………………………………………………………1 

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN………………………………………………………………………….3 

1.1. Khái quát ĐTĐ…………………………………………………………………………………….3 

1.1.1. Định nghĩa ……………………………….. 3 

1.1.2. Cơ chế bệnh sinh ĐTĐ ………………………… 3 

1.1.3. Tình hình mắc ĐTĐ trên thế giới ………………….. 3 

1.1.4. Tình hình mắc ĐTĐ tại Việt Nam …………………. 3 

1.1.5 Tiêu chuẩn chẩn đoán. ………………………… 4 

1.1.6. Phân loại đái tháo đường. ………………………. 4 

1.1.7. Triệu chứng lâm sàng. ………………………… 5 

1.1.8. Biến chứng ………………………………. 6 

1.1.9. Những xét nghiệm cần thăm dò trong chẩn đoán và theo dõi, điều trị 

đái tháo đường ……………………………… 6 

1.2. Tổng quan điều trị ĐTĐ ……………………………………………………………………..6 

1.2.1. Nguyên tăc điều trị ………………………….. 6 

1.2.2. Chế độ ăn bệnh nhân đái tháo đường ……………….. 7 

1.2.3. Chế độ tập luyện có hiệu quả ……………………. 8 

1.2.4. Các loại thuốc điều trị đái tháo đường: ………………. 9 

1.3. Tuân thủ điều trị và các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị ……………….12 

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ……………….15 

2.1. Đối tượng nghiên cứu …………………………………………………………………………15 

2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. …………………………………………………………..15 

2.3. Tiêu chuẩn loại trừ ……………………………………………………………………………..15 

2.4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu ………………………………………………………..16 

2.5. Thiết kế nghiên cứu ……………………………………………………………………………16 

2.6.Cỡ mẫu và chọn mẫu nghiên cứu ………………………………………………………….16 

2.7. Công cụ thu thập số liệu ……………………………………………………………………..16 

2.8. Kỹ thuật thu thập số liệu. …………………………………………………………………….16 

2.9. Các biến số nghiên cứu ……………………………………………………………………….17 

2.10. Tiêu chuẩn đánh giá kết quả ………………………………………………………………17 

2.11. Xử lý số liệu …………………………………………………………………………………….17 

2.12. Vấn đề đạo đức y học của nghiên cứu. ………………………………………………..17 

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU……………………………………………………..18 

3.1. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu………………………………………………….18 

3.1.1 Đặc điểm về tuổi. …………………………… 18 

3.1.2. Đặc điểm về giới …………………………… 19 

3.1.3 Hoàn cảnh phát hiện bệnh. ……………………… 19 

3.1.4 Trình độ học vấn …………………………… 20 

3.1.5. Thuốc đang điều trị. …………………………. 20 

3.1.6. Nguồn cung cấp thông tin thường xuyên …………….. 21 

3.1.7 Chỉ số HbA1C lúc vào viện …………………….. 21 

3.2. Tuân thủ điều trị của bệnh nhân …………………………………………………………..22 

3.2.1 Tuân thủ điều trị chế độ ăn và tập luyện. ……………… 22 

3.2.2 Tuân thủ điều trị thuốc uống ……………………. 22 

3.2.3 Tuân thủ điều trị thuốc tiêm …………………….. 23 

3.2.4. Thực hành vị trí tiêm insullin……………………. 23 

3.3. Một số nguyên nhân hạn chế việc tuân thủ điều trị bệnh nhân ĐTĐ …………24 

3.3.1. Lý do bệnh nhân không tuân thủ chế độ ăn. …………… 24 

3.3.2. Lý do bệnh nhân không tuân thủ chế độ luyện tập. ………. 24 

3.3.3. Lý do bệnh nhân không tuân thủ chế độ dùng thuốc. ……… 25 

CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN …………………………………………………………………………..26 

4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. …………………………………………..26 

4.1.1. Về giới của ĐTNC:…………………………. 26 

4.1.2. Về tuổi của ĐTNC …………………………. 26 

4.1.3 Về trình độ học vấn của ĐTNC …………………… 26 

4.1.4. Hoàn cảnh phát hiện bệnh ……………………… 26 

4.1.5. Nguồn cung cấp thông tin thường xuyên …………….. 27 

4.1.6. Chỉ số HbA1C lúc nhập viện ……………………. 27 

4.2. Sự Tuân Thủ chế độ điều trị của ĐTNC ……………………………………………….27 

4.2.1. Chế độ ăn ………………………………. 27 

4.2.2. Chế độ tập luyện …………………………… 28 

4.2.3. Tuân thủ điều trị thuốc. ………………………. 28 

4.3. Lý do bệnh nhân không tuân thủ điều trị ………………………………………………29 

4.3.1. Lý do không tuân thủ chế độ ăn ………………….. 29 

4.3.2. Về lý do không hoạt động thể lực: ………………… 29 

4.3.3 . Về lý do quên uống thuốc …………………….. 30 

KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………………………..31 

KHUYẾN NGHỊ…………………………………………………………………………………………32 

TÀI LIỆU THAM KHẢO 

PHỤ LỤC