TÌNH HÌNH DỊCH TÊ SỐT RÉT Ở LAI CHÂU TỪ 2004 ĐẾN THÁNG 9/2007

Lai Châu là một tỉnh miền núi biên giới phía Bắc Việt Nam, gồm 6 huyện, thị, 86 xã, 1052 thôn, bản với dân số 320.532 người, toàn bộ dân số nằm trong vùng sốt rét (SR) lưu hành (tỉnh Lai Châu và tỉnh Điện Biên được tách ra từ tỉnh Lai Châu cũ đầu năm 2004).

Từ khi được chia tách năm 2004 đến tháng 9/2007, tỉnh Lai Châu vẫn là trọng điểm SR và là tỉnh có nhiều khó khăn nhất trong công tác phòng chống sốt rét (PCSR) ở phía Bắc Việt Nam vì những nguyên nhân sau đây:

–    Lai Châu là một tỉnh có nhiều dân tộc: Mông, La Hủ, Dao, Hà Nhì, Tày, Kinh… đặc biệt là dân tộc La Hu, hiện nay dân trí còn rất thấp và lạc hậu, chiếm số lượng không nhỏ ở các huyện Mườn^Tè, Sìn Hồ… Nhà ở của người La Hủ chủ yếu tường đắp bằng đất (phun hoá chất tác dạng kém), nhà nhỏ, giường ngủ tạm bợ ken bằng tre, nứa, rất khó mắc màn. Dân không thích ngủ màn, sinh rất nhiều con, có nhà 15, 16 khẩu. Hàng năm tỷ lệ thiếu đói cao, nhà nước phải trợ cấp.

–    Địa bàn Lai Châu hiểm trở và phức tạp, vào mùa mưa nhiều xã không có đường ô tô, xe máy vào. Từ xã xuống bản chủ yếu đi bộ, có nhiều bản ở xa cách xã 1 đến 3 ngày đi đường, như xã Pa Vệ Sử huyện Mường Tè có 16 bản thì 10 bản cách xã từ 1 đến 3 ngày đi đường. Dân ốm đau ở nhiều bản không thể đến y tế xã được (nhất là ở các xã huyện Mường Tè). Hiện nay đã có y tế bản, nhưng được đào tạo ngắn, trình độ hạn chế, chế độ đãi ngộ thẩp nên hoạt động yếu. Do có những khó khăn trên, nên mặc dù từ khi thành lập tỉnh năm 2004 đến tháng 9/2007, ngành y tế Lai Châu và chuyên khoa SR dần được củng cố và có rất nhiều cố gắng trong công tác PCSR, nhưng SR ở Lai Châu vẫn có năm không ổn định.J

Năm 2004 có 5650 bệnh nhân SR, mắc SR/1000 dân là 17,6; 457 ký sinhịtrùng (151 p.f, 304 p.v, 2 PH) không có chết do SR, không có dịch SR(I).

Năm 2005 có 4792 bệnh nhân SR, mắc SR/lOOOdân là 15, và 507 ký sinh trùng (97 p.f, 408 p.v, 2 PH) không có chả do SR, không có địch SR(2).

Năm 2006 có 5686 bênh nhân SR, mắc SR/1000 dân là 18, 902 ký sinh trùng (287 p.f, 620 p.v, PHI3) không có chết do SR, không có dịch SR(3).

9 tháng đầu năm 2007 có 3188 bệnh nhân SR, mắc SR/1000 dân là 9,8 có 233 ký sinh trùng (66 p.f, 166 p.v, 1 PH), không có dịch SR, có 1 tử vong do SR.