Xác định chuẩn năng lực cần thiết cho điều dưỡng trưởng bằng công cụ đánh giá năng lực điều dưỡng Chase tại hai bệnh viện An Sinh và Trưng Vương

Luận văn thạc sĩ điều dưỡng Xác định chuẩn năng lực cần thiết cho điều dưỡng trưởng bằng công cụ đánh giá năng lực điều dưỡng Chase tại hai bệnh viện An Sinh và Trưng Vương. Điều dưỡng quản lý trong hệ thống khám bệnh, chữa bệnh bao gồm: Điều dưỡng trưởng Bộ Y tế (BYT), Điều dưỡng trưởng Sở Y tế, Điều dưỡng trưởng bệnh viện, Điều dưỡng trưởng khối và Điều dưỡng trưởng (ĐDT) khoa. Trong đó, vai trò của Điều dưỡng trưởng khoa được xem là một trong những vai trò khó và phức tạp nhất trong hệ thống Y tế [16]. Người Điều dưỡng trưởng khoa có năng lực đóng vai trò rất quan trọng trong sự thành công của tổ chức chăm sóc sức khỏe tại bệnh viện.
Họ là nhân tố trung tâm trong mối tương tác giữa người bệnh, Điều dưỡng viên, bác sĩ, kỹ thuật viên, nhân viên y tế khác và lãnh đạo bệnh viện. Điều dưỡng trưởng khoa có trách nhiệm quản lý nhân lực, tài lực, vật lực, thông tin … để đảm bảo cung cấp các dịch vụ Điều dưỡng có chất lượng [27].

Tuy nhiên, theo điều tra của Cục Quản lý Khám chữa bệnh và Hội điều dưỡng Việt Nam cho thấy có gần tới 40% [1] các ĐDT đương nhiệm được lựa chọn từ các điều dưỡng viên giỏi về chuyên môn nhưng chưa được đào tạo về quản lý điều dưỡng, do đó họ thường điều hành công việc theo kinh nghiệm, theo cảm tính. Kết quả nghiên cứu ở Nghệ An năm 2007 [15] cho thấy 76,8% Điều dưỡng trưởng khoa chưa qua các lớp bồi dưỡng về quản lý, 54,5% không có trình độ về tin học cơ bản, cho thấy ĐDT cũng chưa quan tâm nhiều đến việc học tập nâng cao kiến thức và kỹ năng quản lý.
Trong tình hình mới hiện nay đòi hỏi người điều dưỡng quản lý phải có những kỹ năng cần thiết để đáp ứng những thách thức mới như là: bệnh viện tự chủ về tài chính; bảo hiểm y tế toàn dân – liên thông thẻ bảo hiểm y tế; nâng cao chất lượng bệnh viện; nhiều quy định chuyên môn, pháp luật mới liên quan đến hoạt động khám chữa bệnh và hoạt động chăm sóc người bệnh của Điều dưỡng.
Cho đến thời điểm hiện tại, các nghiên cứu về lĩnh vực điều dưỡng trước đây chỉ dừng lại ở điều tra mức độ hoàn thành chức năng nhiệm vụ, chưa đi sâu vào sự thiếu hụt kiến thức, kỹ năng quản lý (QL) so với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ. Việc tìm ra những năng lực cần thiết cho những người điều dưỡng quản lý là hết sức cần.thiết. Do đó, một công cụ đánh giá năng lực điều dưỡng quản lý là một phần không thể thiếu trong việc nâng nao chất lượng của đội ngũ điều dưỡng quản lý. Vì mục  đích đó, một số tác giả đã phát triển công cụ đánh giá năng lực của điều dưỡng quản lý. Một trong những số đó là bộ công cụ năng lực điều dưỡng quản lý Chase, bộ công cụ này đã được sử dụng trong các nghiên cứu ở nước ngoài [22], [26] và được kiểm định tính giá trị, có độ tin cậy cao. Tại Việt Nam chưa có bộ công cụ nào để đánh giá năng lực của điều dưỡng quản lý. Vì vậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Xác định chuẩn năng lực cần thiết cho điều dưỡng trưởng bằng công cụ đánh giá năng lực điều dưỡng Chase tại hai bệnh viện An Sinh và Trưng Vương”.
.CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
Đánh giá của lãnh đạo khoa về năng lực cần thiết của điều dưỡng trưởng?
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU:
1. Xác định mức độ đánh giá của bác sĩ trưởng khoa và điều dưỡng trưởng khoa về chuẩn năng lực của điều dưỡng trưởng.
2. So sánh mức độ đánh giá của bác sĩ trưởng khoa và điều dưỡng trưởng về chuẩn năng lực của điều dưỡng trưởng.
3. Xác định thứ tự chuẩn năng lực cần thiết cho điều dưỡng trưởng

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN …………………………………………………………………………………………….. i
MỤC LỤC ………………………………………………………………………………………………………ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ……………………………………………………………… vi
DANH MỤC CÁC BẢNG …………………………………………………………………………….. vii
ĐẶT VẤN ĐỀ …………………………………………………………………………………………………. 1
CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ………………………………………………………………………………. 3
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU …………………………………………………………………………….. 3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU……………………………………………………………. 4
1.1. Khái niệm về quản lý ………………………………………………………… ….. .4
1.2. Khái niệm chung về năng lực ………………………………………………… ….. 5
1.3. Năng lực quản lý của Điều dưỡng trưởng và công cụ đánh giá năng lực quản lý
của Điều dưỡng trưởng ở Việt Nam…………………………………………………………………….. 6
1.3.1. Năng lực quản lý của Điều dưỡng trưởng ở Việt Nam ………………………………… 6
1.3.2. Công cụ đánh giá năng lực quản lý của điều dưỡng trưởng ở Việt Nam … …….. 8
1.4. Năng lực quản lý của Điều dưỡng trưởng và công cụ đánh giá năng lực quản lý
của Điều dưỡng trưởng ở nước ngoài ………………………………………………………………….. 9
1.4.1. Năng lực quản lý của Điều dưỡng trưởng ở nước ngoài ………………………………. 9
1.4.2. Công cụ đánh giá năng lực quản lý của điều dưỡng trưởng ở nước ngoài … …. 11
1.5. Vận dụng học thuyết Điều dưỡng vào nghiên cứu ……………………………………….. 13
1.5.1. Áp dụng mô hình học thuyết của Katz vào trong nghiên cứu này ………………… 13
1.5.2. Mô hình năng lực của Katz …………………………………………………………………….. 13
.
.i
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …………………. 15
2.1. Thiết kế nghiên cứu ………………………………………………………………………………….. 15
2.2. Địa điểm nghiên cứu ………………………………………………………………………………… 15
2.3. Thời gian nghiên cứu ……………………………………………………………………………….. 15
2.4. Đối tượng nghiên cứu ……………………………………………………………………………… 15
2.4.1. Dân số mục tiêu …………………………………………………………………………………….. 15
2.4.2. Dân số chọn mẫu …………………………………………………………………………………… 15
2.4.3. Tiêu chí chọn vào và loại ra ……………………………………………………………………. 15
2.5. Cỡ mẫu …………………………………………………………………………………………………… 16
2.6. Kỹ thuật chọn mẫu …………………………………………………………………………………… 16
2.7. Thu thập dữ kiện ……………………………………………………………………………………… 16
2.7.1. Phương pháp thu thập dữ kiện ……………………………………………………………….. 16
2.7.2 Công cụ thu thập dữ kiện ……………………………………………………………………….. 18
2.8. Liệt kê và định nghĩa các biến số nghiên cứu ………………………………………………. 19
2.9. Kiểm soát sai lệch ……………………………………………………………………………………. 25
2.9.1. Kiểm soát sai lệch lựa chọn ……………………………………………………………………. 25
2.9.2. Kiểm soát sai lệch thông tin ……………………………………………………………………. 25
2.10. Phân tích dữ kiện …………………………………………………………………………………… 26
2.10.1. Thống kê mô tả ……………………………………………………………………………………. 26
2.10.2. Thống kê phân tích ………………………………………………………………………………. 26
2.11. Đạo đức trong nghiên cứu ……………………………………………………………………….. 26
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ ……………………………………………………………………………….. 28
.
.3.1. Đặc điểm dân số – xã hội……………………………………………………………………………. 29
3.2. Đánh giá tính tin cậy của thang đo đánh giá CHASE…………………………………….. 32
3.3. Điểm số trung bình đánh giá của trưởng khoa về kiến thức và khả năng thực
hiện theo thang đo CHASE………………………………………………………………………………. 34
3.4. Điểm số trung bình đánh giá của điều dưỡng trưởng về kiến thức và khả năng
thực hiện theo thang đo CHASE ………………………………………………………………………. 40
3.5. So sánh đánh giá giữa năng lực điều dưỡng tự đánh giá và trưởng khoa nhận
xét ………………………………………………………………………………………………………………… 45
3.6. Thứ tự điểm trung bình và tỷ lệ đạt mức 4 điểm của các chuẩn năng lực theo bộ
công cụ Chase ……………………………………………………………………………………………….. 53
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN …………………………………………………………………………….. 58
4.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu………………………………………………………………………….. 58
4.2. Tính tin cậy nội bộ của thang đo Chase……………………………………………………….. 59
4.3. Mức độ đánh giá của bác sĩ trưởng khoa và điều dưỡng trưởng khoa về chuẩn
năng lực của điều dưỡng trưởng ………………………………………………………………………. 60
4.4. Xếp hạng chuẩn năng lực cần thiết cho điều dưỡng theo thang đo Chase ………… 61
4.4.1. Xếp hạng các năng lực theo điểm số trung bình của kiến thức theo thang đo
Chase …………………………………………………………………………………………………………….. 61
4.4.2. Xếp hạng các năng lực theo tỷ lệ đạt mức 4 của kiến thức và khả năng thực
hiện theo thang đo Chase …………………………………………………………………………………. 63
4.5. So sánh đánh giá giữa năng lực điều dưỡng tự đánh giá và trưởng khoa nhận
xét ………………………………………………………………………………………………………………… 66
4.6. Tính mới và tính ứng dụng của nghiên cứu ………………………………………………….. 67
4.7. Hạn chế của nghiên cứu. ……………………………………………………………………………. 67
.
.KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………………………….. 68
KIẾN NGHỊ …………………………………………………………………………………………………. 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1. Đặc điểm dân số xã hội của nghiên cứu ………………………………………….29
Bảng 3.2. Đặc điểm nghề nghiệp của đối tượng tham gia nghiên cứu ………………..31
Bảng 3.3. Tính tin cậy của thang đo đánh giá CHASE……………………………………..33
Bảng 3.4. Đánh giá tiêu chí kiến thức về môi trường chăm sóc sức khỏe của trưởng
khoa ………………………………………………………………………………………………………….34
Bảng 3.5. Đánh giá về tiêu chí truyền thông và quản lý mối liên quan của trưởng
khoa ………………………………………………………………………………………………………….36
Bảng 3.6. Đánh giá về tiêu chí chuyên nghiệp của trưởng khoa ………………………..37
Bảng 3.7. Đánh giá về tiêu chí lãnh đạo của trưởng khoa ………………………………..38
Bảng 3.8. Đánh giá về tiêu chí kỹ năng và nguyên tắc kinh doanh của trưởng khoa
………………………………………………………………………………………………………………….39
Bảng 3.9. Đánh giá tiêu chí kiến thức về môi trường chăm sóc sức khỏe của điều
dưỡng trưởng………………………………………………………………………………………………
40
Bảng 3.10. Đánh giá về tiêu chí truyền thông và quản lý mối liên quan của điều
dưỡng trưởng ……………………………………………………………………………………………..41
Bảng 3.11. Đánh giá về tiêu chí chuyên nghiệp của điều dưỡng trưởng …………….42
Bảng 3.12. Đánh giá về tiêu chí lãnh đạo của điều dưỡng trưởng ……………………..43
Bảng 3.13. Đánh giá về tiêu chí kỹ năng và nguyên tắc kinh doanh của điều dưỡng
trưởng ……………………………………………………………………………………………………….44
Bảng 3.14. Đánh giá của điều dưỡng và trưởng khoa về tiêu chí kiến thức, khả năng
thực hiện và sử dụng về môi trường chăm sóc sức khỏe …………………………………..45
.
.ii
Bảng 3.15. Đánh giá của điều dưỡng và trưởng khoa về tiêu chí truyền thông và
quản lý mối liên quan…………………………………………………………………………………..47
Bảng 3.16. Đánh giá của điều dưỡng và trưởng khoa về tiêu chí chuyên nghiệp …49
Bảng 3.17. Đánh giá của điều dưỡng và trưởng khoa về tiêu chí lãnh đạo ………….50
Bảng 3.18. Đánh giá của điều dưỡng và trưởng khoa về tiêu chí kỹ năng và nguyên
tắc kinh doanh …………………………………………………………………………………………….52
Bảng 3.19. Đánh giá tiêu chí kiến thức về môi trường chăm sóc sức khỏe …………53
Bảng 3.20. Đánh giá về tiêu chí truyền thông và quản lý mối liên quan …………….54
Bảng 3.21. Đánh giá về tiêu chí chuyên nghiệp ………………………………………………55
Bảng 3.22. Đánh giá về tiêu chí lãnh đạo ………………………………………………………56
Bảng 3.23. Đánh giá về tiêu chí kỹ năng và nguyên tắc kinh doanh ………………….TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. Bộ Y tế (2015), “Chương trình đào tạo quản lý điều dưỡng”, kcb.vn.
2. Bộ Y tế (2013), “Về việc ban hành thí điểm Bộ tiêu chí đánh giá chất lượng
bệnh viện “, Quyết định số 4858/QĐ-BYT, ngày 03 tháng 12 năm 2013.
3. Bộ Y tế (2012), “Chuẩn năng lực cơ bản của điều dưỡng Việt Nam”, Quyết
định số 1352/QĐ-BYT, ngày 21 tháng 4 năm 2012.
4. Bộ Y tế (2018), “Ban hành quy định về tiêu chuẩn và quy trình bổ nhiệm, bổ
nhiệm lại, điều động, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm đối với các chức danh lãnh
đạo, quản lý trong các đơn vị sự nghiệp của Bộ Y tế”, Quyết định số 4286/QĐ-BYT,
ngày 04 tháng 7 năm 2018.
5. Bộ Y tế (2012), “Tài liệu đào tạo Kiểm soát nhiễm khuẩn”, Quyết định số
5771/BYT-K2ĐT, ngày 30 tháng 8 năm 2012.
6. Đỗ Đình Xuân, Đinh Ngọc Đệ, Nguyễn Thị Loan, et al. (2010), “Đánh giá
thực trạng năng lực của Điều dưỡng trưởng khoa tại các bệnh viện”, Tạp chí Y học
thực hành, 731.
7. H. Koontz (1994), “Những vấn đề cốt yếu của quản lý”, Nhà xuất bản Khoa
học kỹ thuật Hà Nội, pp. 20-59.
8. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2002), “Giáo trình khoa học quản
lý”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, pp. 13-23.
9. Hồ Văn Vĩnh (2003), “Giáo trình khoa học quản lý”, Nhà xuất bản Chính trị
Quốc gia Hà Nội, pp. 199-210.
10. Jones P. S., O’Toole M. T., Nguyen H., et al. (2000), “Trao quyền cho điều
dưỡng như một nghề có ý nghĩa ở xã hội Việt Nam”, Tạp chí điều dưỡng, 32 (3),
pp. 317-321.
11. Lê Hồng Lôi (2004), “Đạo của quản lý”, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà
Nội, pp. 247-265..
Ghi rõ nguồn tài liệu khi trích dẫn.12. Luong Van Minh, Nguyen Van Thang, Jane Dimmitt Champion (2013),
“Khảo sát năng lực quản lý của điều dưỡng trưởng khoa tại bệnh viện nhân dân Gia
Định”, Y học thành phố Hồ Chí Minh, 17, pp. 235-241.
13. Phạm Đức Mục (2004), “Vai trò Điều dưỡng trưởng khoa”, Thông tin Điều
dưỡng, 23, pp. 5-8.
14. Phạm Thị Tuyết Vân (2004), “Đánh giá hiệu quả hoạt động của Điều dưỡng
trưởng qua lớp đào tạo quản lý Điều dưỡng trưởng tại Bệnh viện Việt Nam – Cu Ba
Đồng Hới – Quảng Bình”, Thông tin Điều dưỡng, 22, pp. 45-47.
15. Phan Quốc Hội (2008), “Nghiên cứu thực trạng năng lực quản lý điều dưỡng
tại cơ sở y tế trên địa bàn Thành Phố Vinh – Nghệ An, năm 2007″, Thông tin y
dược, 2, pp. 14-18.
16. Tô Văn Bình (2016), “Năng lực là gì?”, Trường Đại Học Việt Bắc.
17. Trương Hoài Nam (2018), “Khảo sát năng lực quản lý điều dưỡng trưởng tại
bệnh viện đa khoa tỉnh Kiên Giang”